Nanthawan Laithong

สงกรานต์สำหรับภาคอีสานแล้วเปรรยบเสมือน “เทศกาลทองคำ” ที่ทำหน้าที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจขนาดใหญ่ในช่วงเวลาสั้นๆ ภาคอีสานมีจำนวนประชากรมากที่สุดของประเทศ ผสานกับรากวัฒนธรรมที่เหนียวแน่น ทำให้สงกรานต์กลายเป็นศูนย์รวมของกิจกรรมทางเศรษฐกิจตั้งแต่ระดับครัวเรือนไปจนถึงระดับเมืองใหญ่ เม็ดเงินจำนวนมหาศาลไหลเวียนผ่านการท่องเที่ยว การบริโภค และบริการต่างๆ อย่างคึกคัก โดยเฉพาะในหัวเมืองหลักอย่าง ขอนแก่น นครราชสีมา อุดรธานี และอุบลราชธานี ที่พัฒนา “ถนนสายสงกรานต์” ให้กลายเป็นแลนด์มาร์กดึงดูดนักท่องเที่ยวทั้งสายปาร์ตี้และสายครอบครัว โดยเฉพาะ “12 ถนนข้าว” ที่กระจายอยู่ทั่วภาคอีสาน ไม่ว่าจะเป็น ถนนข้าวเหนียว ข้าวปุ้น ข้าวเม่า หรือข้าวหอมมะลิ จะเป็นการนำเอาวัฒนธรรมมาต่อยอดเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจ เพราะแต่ละพื้นที่มีอัตลักษณ์ท้องถิ่นที่แตกต่างกันออกไป สิ่งนี้ทำให้เกิดการกระจายรายได้ในวงกว้าง ตั้งแต่ผู้ประกอบการรายย่อย แผงลอย ตลาดสด ไปจนถึงธุรกิจโรงแรม ร้านอาหาร และขนส่งนั่นเอง ในช่วงสงกรานต์ถือเป็นช่วงการไหลกลับของเงินจากเมืองใหญ่สู่ภูมิภาค เมื่อแรงงานอีสานจำนวนมากเดินทางกลับบ้าน เม็ดเงินที่เคยหมุนอยู่ในกรุงเทพฯ หรือหัวเมืองเศรษฐกิจหลัก จะถูกนำกลับมาใช้จ่ายในชุมชน ซึ่งสร้างแรงกระเพื่อมเชิงบวกให้เศรษฐกิจฐานราก ไม่ว่าจะเป็นร้านค้าท้องถิ่นมียอดขายพุ่ง ตลาดชุมชนคึกคัก และเกิดการจ้างงานชั่วคราวจำนวนมาก อีกทั้ง สงกรานต์ยังทำหน้าที่เป็นแพลตฟอร์มเศรษฐกิจชั่วคราวที่เปิดโอกาสให้เกิดธุรกิจใหม่ๆ ตั้งแต่การจัดอีเวนต์ เวทีดนตรี ร้านค้าป๊อปอัพ ไปจนถึงบริการท่องเที่ยวรูปแบบใหม่ ซึ่งช่วยกระตุ้นให้เกิดการลงทุนและการหมุนเวียนทุนในระยะสั้น แต่มีผลต่อเนื่องในระยะยาว เพราะสามารถต่อยอดเป็นภาพจำทางการท่องเที่ยวของจังหวัดนั้นๆ ได้ “12 ถนนข้าว” มหาสงกรานต์ภาคอีสาน ถนนข้าวเหนียว – ขอนแก่น 📍ถนนศรีจันทร์ 📅11-15 เม.ย. 69 3 วัน สร้างเงินสะพัด 1,000 ล้านบาท ถนนข้าวโพด – นครราชสีมา📍เทศบาลเมืองปากช่อง อ.ปากช่อง 📅13-15 เม.ย. 69 ถนนข้าวปุ้น – นครพนม📍เทศบาลเมืองนครพนม 📅13-15 เม.ย. 69 ถนนข้าวผัวหลง – หนองบัวลำภู📍หน้าวัดมหาชัย อ.เมืองหนองบัวลำภู 📅13-15 เม.ย. 69 ถนนข้าวฮาง/ถน – สกลนคร📍ลานพระบรมราชานุสาวรีย์ รัชกาลที่ 5 และเทศบาลนครสกลนคร 📅12-15 เม.ย. 69 ถนน(ข้าว)ลอดช่อง – ยโสธร📍เทศบาลเมืองยโสธร 📅13-15 เม.ย. 69 ที่มาของถนนนี้ “ลอดช่อง” ที่เป็นของหวานขึ้นชื่อของจังหวัดยโสธร ถนนข้าวเม่า – มหาสารคาม📍หน้าโรงเรียนอนุบาลมหาสารคาม 📅13-15 เม.ย. 69 ถนนข้าวเปียก – อุดรธานี📍หนองประจักษ์ และพิพิธภัณฑ์เมืองอุดรธานี 📅13-15 เม.ย. 69 ชื่อนี้มาจากเมนูเส้นสไตล์เวียดนามที่เข้ามาพร้อมผู้อพยพ เดิมเรียกว่า “จ๋าว” และกลายเป็นอาหารเช้ายอดนิยมของชาวอุดรธานีจนใช้ตั้งชื่อถนน ถนนข้าวก่ำ – กาฬสินธุ์📍เทศบาลเมืองกาฬสินธุ์ 📅13-15 เม.ย. 69

จำได้ไหมว่าเราเคยจ่ายค่าน้ำมัน “แพงที่สุด” ลิตรละเท่าไร⁉️ ⏳หากย้อนมองย้อนไปในอดีต จะพบว่า “ราคาน้ำมัน” ในตลอดระยะเวลากว่า 50 ปี ประเทศไทยเผชิญวิกฤตน้ำมันแพงมาแล้วอย่างน้อย 7 ครั้งใหญ่ด้วยกัน ซึ่งแต่ละครั้งล้วนมีจุดร่วมสำคัญ เพราะไทยพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันสูงถึงราว 90% ทำให้ทุกสถานการณ์ใหญ่ของโลกส่งผ่านมาที่ต้นทุนชีวิตของคนไทยแทบจะทันที ในช่วงปี 2516-2517 เกิดสงครามอาหรับ-อิสราเอลในเหตุการณ์ Oil Shock ครั้งแรก ราคาน้ำมันโลกพุ่งขึ้นกว่า 4 เท่า ภายใต้รัฐบาลจอมพลถนอม กิตติขจร ราคาน้ำมันไทยจึงต้องปรับขึ้นตาม เบนซินจาก 2.30 บาท เป็น 3.62 บาท และดีเซลจาก 1.05 บาท เป็น 2.33 บาท แม้ในขณะนั้นตัวเลขจะดูต่ำ แต่หากเทียบกับรายได้และเงินเฟ้อในยุคนั้น ถือเป็นแรงกระแทกทางเศรษฐกิจอย่างรุนแรง ต่อเนื่องมาถึงปี 2522-2523 วิกฤตน้ำมันรอบที่สองจากการปรับราคาของกลุ่มโอเปกในยุครัฐบาลพลเอกเกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ ส่งผลให้เกิดภาวะของแพงทั้งระบบ ไฟฟ้าขาดแคลน และแรงกดดันทางการเมืองจนผู้นำต้องลาออก ถัดมาในปี 2533 วิกฤตสงครามอ่าวเปอร์เซีย ทำให้ราคาน้ำมันนำเข้าไทยพุ่งจาก 18.9 เป็น 31 ดอลลาร์/บาร์เรลในเวลาไม่กี่เดือน ราคาหน้าปั๊มจึงปรับขึ้นตาม เบนซินจาก 8.45 เป็น 11.05 บาท และดีเซลจาก 6.10 เป็น 8.40 บาท ก่อนจะมาถึงจุดพีคเชิงประวัติศาสตร์ ในปี 2551 ช่วงวิกฤตการเงินโลก (Subprime Crisis) แม้เศรษฐกิจจะชะลอ แต่ราคาน้ำมันกลับพุ่งสวนขึ้นไปแตะ 147 ดอลลาร์/บาร์เรล จากแรงเก็งกำไรและอุปสงค์สะสม ส่งผลให้ราคาดีเซลไทยขึ้นไปถึง 44.24 บาท/ลิตร และเบนซิน 42.89 บาท/ลิตร ก่อนจะร่วงลงอย่างรวดเร็วในช่วงปลายปี นับว่าในช่วงนั้นราคาน้ำมันมีการผันผวนอย่างมาก ในปี 2557 ไทยเผชิญราคาน้ำมันสูงอีกครั้ง โดยเบนซินแตะระดับเกือบ 50 บาท/ลิตร (49.15 บาท) ท่ามกลางราคาน้ำมันดิบโลก 100-110 ดอลลาร์/บาร์เรล ซึ่งในช่วงนั้นปัจจัยไม่ได้มาจากต่างประเทศเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงโครงสร้างภาษี การยกเลิกเบนซิน 91 และค่าเงินบาทที่อ่อนค่านั่นเอง ต่อมาในปี 2565 สงครามรัสเซีย-ยูเครน ทำให้น้ำมันโลกพุ่งแตะระดับ 130 ดอลลาร์/บาร์เรล ส่งผลให้เบนซินไทยทะลุ 40 บาท และดีเซลแตะราว 30 บาท แม้รัฐจะพยายามตรึงราคาด้วยกองทุนน้ำมัน แต่ก็เป็นเพียงการซื้อเวลามากกว่าการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง และล่าสุดในปี 2569 ถือเป็นจุดสูงสุดใหม่ของประวัติศาสตร์ เมื่อราคาน้ำมันไทยทะลุ 50 บาท โดยเบนซินขึ้นไปที่ 52.54 บาท/ลิตร และดีเซล 50.54 บาท/ลิตร

ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา (พ.ศ. 2557-2567) มูลค่าเศรษฐกิจต่อหัว (GPP per capita) จะเห็นได้ว่าบางจังหวัดสามารถเร่งตัวได้อย่างโดดเด่น ขณะที่บางจังหวัดกลับถอยอันดับ แม้ขนาดเศรษฐกิจรวมจะยังใหญ่ก็ตาม  มูลค่าเศรษฐกิจไม่ได้เท่ากับศักยภาพต่อคนเสมอไป โดยจังหวัดที่มีมูลค่าเศรษฐกิจสูงที่สุดอย่าง “นครราชสีมา” และ “ขอนแก่น” เป็นเพียง 2 จังหวัดในอีสานที่อันดับมูลค่าเศรษฐกิจและมูลค่าเศรษฐกิจต่อหัวสอดคล้องกัน แม้จะมีประชากรจำนวนมาก แต่ยังสามารถสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจต่อคนได้สูง เนื่องจากมีโครงสร้างเศรษฐกิจที่เน้น ภาคอุตสาหกรรม โลจิสติกส์ และบริการสมัยใหม่ ซึ่งสร้าง มูลค่าเพิ่มได้สูงกว่าภาคเกษตร จากข้อมูลจะเห็นความโดดเด่นของ “บึงกาฬ” ที่ขยับจากอันดับ 16 ขึ้นมาเป็นอันดับ 7 ภายในเวลาเพียง 10 ปี บึงกาฬถือเป็นจังหวัดที่มีเศรษฐกิจชายแดนและมีการค้าเชื่อมโยงลุ่มน้ำโขง ที่ช่วยเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจต่อหัวอย่างรวดเร็ว อีกทั้งยังมีโครงสร้างการผลิตที่เน้นพืชเศรษฐกิจมูลค่าสูง ซึ่งบึงกาฬถือเป็นหนึ่งในฐานการผลิตสำคัญของภาคอีสาน  และอีกข้อได้เปรียบคือด้านจำนวนประชากซึ่งมีขนาดเล็กกว่าจังหวัดใหญ่ ทำให้เมื่อมูลค่าเศรษฐกิจ เพิ่มขึ้นก็สามารถดันมูลค่าเศรษฐกิจต่อหัวให้พุ่งสูงได้เร็วกว่าจังหวัดขนาดใหญ่นั่นเอง ขณะเดียวกัน กลุ่มจังหวัดอย่าง “เลย” “หนองคาย” และ “นครพนม” แม้จะมีขนาดเศรษฐกิจไม่ใหญ่มาก แต่กลับมีมูลค่าเศรษฐกิจต่อหัวสูงติดอันดับต้นๆ ของอีสาน ปัจจัยสำคัญคือการเป็นจังหวัดชายแดนที่มีการค้าข้ามประเทศและเขตเศรษฐกิจพิเศษ ซึ่งช่วยดึงดูดการลงทุนและเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ โดยการค้าชายแดนของไทยมีสัดส่วนสูงถึงราว 10% ของการค้าระหว่างประเทศทั้งหมด ส่งผลให้จังหวัดเหล่านี้สามารถสร้างมูลค่าต่อคนสูงได้ แม้จะมีจำนวนประชากรน้อย ในทางตรงกันข้าม “อุบลราชธานี” กลับเป็นจังหวัดที่ขนาดเศรษฐกิจใหญ่ แต่มูลค่าเศรษฐกิจต่อหัวลดลง ถึงแม้จะเป็นหนึ่งในจังหวัดที่มีมูลค่าเศรษฐกิจรวมสูงติดอันดับต้นๆของอีสาน แต่มูลค่าเศรษฐกิจต่อหัวกลับร่วงลงมาอยู่ลำดับที่ 16 อุบลราชธานีมีจำนวนประชากรขนาดใหญ่ ซึ่งทำให้มูลค่าทางเศรษฐกิจถูกหารเฉลี่ยออกไปมาก อีกทั้งโครงสร้างเศรษฐกิจที่พึ่งพาภาคเกษตรและบริการพื้นฐาน ซึ่งสร้างมูลค่าเพิ่มต่อหน่วยต่ำเมื่อเทียบกับอุตสาหกรรมหรือโลจิสติกส์ขั้นสูง และมีการเติบโตแบบกระจุกตัว แม้จะมีการเติบโต แต่พื้นที่ชนบทจำนวนมากยังไม่สามารถยกระดับผลิตภาพได้ ส่งผลให้ค่าเฉลี่ยต่อหัวทั้งจังหวัดถูกฉุดลง   อ้างอิงจาก: – สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ   ติดตาม ISAN Insight & Outlook ทุกช่องทางได้ที่ https://linktr.ee/isan.insight   #GPPperCapita #มูลค่าเศรษฐกิจต่อหัว #การลงทุน #มูลค่าเศรษฐกิจ #GPP #GPPperCap

ธุรกิจการขายปลีกเชื้อเพลิงยานยนต์ในสถานีบริการ ถือเป็นหนึ่งในโครงสร้างพื้นฐานทางเศรษฐกิจที่สำคัญของภาคอีสาน เพราะเกี่ยวข้องโดยตรงกับระบบโลจิสติกส์ การเดินทาง และเป็นกิจกรรมทางเศรษฐกิจในชีวิตประจำวัน โดยข้อมูลล่าสุดปี 2567 ภาคอีสานมีรายได้รวมจากธุรกิจกลุ่มนี้สูงกว่า 147,503 ล้านบาท 5 จังหวัดที่มีรายได้รวมมากสุด – นครราชสีมา 27,586 ล้านบาท – ขอนแก่น 14,540 ล้านบาท – อุดรธานี 14,138 ล้านบาท – อุบลราชธานี 11,440 ล้านบาท – ร้อยเอ็ด 9,504 ล้านบาท จะเห็นได้ว่า 4 จังหวัดแรกยังครองสัดส่วนรายได้สูงสุด เพราะจังหวัดเหล่านี้ล้วนเป็นหัวเมืองหลักที่มีทั้งจำนวนประชากรสูง การเป็นศูนย์กลางคมนาคม และการเชื่อมโยงเศรษฐกิจข้ามภูมิภาค โดยเฉพาะ นครราชสีมา ซึ่งมีรายได้สูงสุด ซึ่งมีสถานะเป็นประตูสู่อีสานเชื่อมต่อกรุงเทพฯ และภาคกลาง ทำให้มีปริมาณการใช้พลังงานสูงทั้งจากรถส่วนบุคคล รถบรรทุก และการขนส่งสินค้า นอกจากนี้ยังเป็นฐานอุตสาหกรรมและโลจิสติกส์ขนาดใหญ่ ส่งผลให้ความต้องการใช้น้ำมันมีความหนาแน่นมากกว่าจังหวัดอื่นนั่นเอง ขณะที่ ขอนแก่น และ อุดรธานี มีบทบาทเป็นเมืองศูนย์กลางเศรษฐกิจเช่นกัน โดยขอนแก่นเป็นศูนย์กลางด้านการศึกษา การแพทย์ และการค้าส่ง-ค้าปลีก ส่วนอุดรธานีมีบทบาทในฐานะประตูการค้าชายแดนไปยัง สปป.ลาว และเวียดนาม ทำให้เกิดการหมุนเวียนของยานพาหนะและกิจกรรมโลจิสติกส์สูง ส่งผลโดยตรงต่อรายได้ของสถานีบริการน้ำมัน สำหรับ อุบลราชธานี ก็มีศักยภาพทางเศรษฐกิจ จากการค้าชายแดนและการท่องเที่ยว โดยเฉพาะเส้นทางเชื่อมโยงไปลาวตอนใต้ ทำให้มีการใช้พลังงานในภาคการขนส่งและการเดินทางจำนวนมาก อีกทั้งยังเป็นจังหวัดขนาดใหญ่ที่มีฐานประชากรหนาแน่น และ ร้อยเอ็ด แม้จะไม่ใช่เมืองศูนย์กลางขนาดใหญ่เหมือน Top 4 แต่ก็สามารถสร้างรายได้สูง โดยร้อยเอ็ดทำหน้าที่เป็นจุดเชื่อมของอีสานตอนกลาง การเดินทางระหว่างจังหวัดใกล้เคียงจำนวนมากต้องผ่านพื้นที่นี้ ส่งผลให้ปั๊มน้ำมันมีรายได้ต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม รายได้ของธุรกิจปั๊มน้ำมันไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนปั๊มเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่ขึ้นอยู่กับความเข้มข้นของกิจกรรมทางเศรษฐกิจของพื้นที่นั้นๆ อย่างเช่น จังหวัดที่เป็นศูนย์กลางคมนาคม การค้า หรือชายแดน จะมีการไหลเวียนของพลังงานสูงกว่าพื้นที่ทั่วไป นอกจากนี้ แนวโน้มธุรกิจยังเริ่มเปลี่ยนผ่านไปสู่โมเดล Non-Oil อย่างเช่น ร้านกาแฟ ร้านสะดวกซื้อ และบริการอื่นๆ ในสถานีบริการ ซึ่งกลายเป็นแหล่งรายได้สำคัญที่ช่วยเพิ่มมาร์จิ้นให้ธุรกิจอีกด้วย อ้างอิงจาก: – กรมพัฒนาธุรกิจการค้า – กรุงเทพธุรกิจ – ฐานเศรษฐกิจ – Thairath Money – Marketing Oops #รายได้รวมปั๊มน้ำมัน #ปั๊มน้ำมัน #ปั๊มน้ำมันในอีสาน #รายได้ปั๊ม #ISANInsightAndOutlook #อีสานอินไซต์

ในปี 2567 ภาคอีสานมีมูลค่าเศรษฐกิจรวม 1,888,342 ล้านบาท คิดเป็นเพียง 10.1% ของ GDP ประเทศที่ราวกว่า 18.7 ล้านล้านบาท แม้สัดส่วนจะยังต่ำ แต่เศรษฐกิจอีสานก็มีการขยายตัวถึง 43.1% จากปี 2557 ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับเติบโตปานกลางค่อนไปทางสูง เมื่อเทียบกับภูมิภาคที่มีฐานเศรษฐกิจต่ำกว่า 5 อันดับจังหวัดที่มี GPP สูงสุด – นครราชสีมา มีมูลค่าเศรษฐกิจเท่ากับ 349,213 ล้านบาท – ขอนแก่น มีมูลค่าเศรษฐกิจเท่ากับ 238,727 ล้านบาท – อุบลราชธานี มีมูลค่าเศรษฐกิจเท่ากับ 148,642 ล้านบาท – อุดรธานี มีมูลค่าเศรษฐกิจเท่ากับ 132,615 ล้านบาท – บุรีรัมย์ มีมูลค่าเศรษฐกิจเท่ากับ 110,525 ล้านบาท จะเห็นได้ว่า จังหวัดที่กล่าวมานั้น มีมูลค่าเศรษฐกิจรวมกันกว่า 979,722 ล้านบาท หรือ 51.9% ของมูลค่าเศรษฐกิจทั้งภาคอีสาน นั่นหมายความว่า ครึ่งหนึ่งของเศรษฐกิจอีสาน กระจุกอยู่ในเพียง 5 จังหวัดเท่านั้น ซึ่งก็ทำให้เกิดแรงดึงดูดแรงงาน ทำให้แรงงานจากจังหวัดขนาดเล็กไหลเข้าสู่เมืองหลัก หรือแม้กระทั่งย้ายออกนอกภูมิภาคไปกรุงเทพฯ โดยทั้ง 5 จังหวัดที่กล่าวมาก็มีบทบาททางเศรษฐกิจที่แตกต่างกันไป อย่างเช่น นครราชสีมาทำหน้าที่เป็นประตูเศรษฐกิจเชื่อมกับภาคกลาง มีฐานอุตสาหกรรมและโลจิสติกส์ที่แข็งแรง ส่วนขอนแก่นเป็นศูนย์กลางบริการสมัยใหม่ การแพทย์ และการศึกษา ในขณะที่ อุบลราชธานีและอุดรธานี ก็เป็น “hub ชายแดน” ที่เชื่อมโยงการค้ากับ สปป.ลาว และเวียดนาม ในส่วนของ บุรีรัมย์ ก็มีการเติบโตจากเศรษฐกิจเชิงท่องเที่ยว กีฬา และการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานในช่วงหลัง ซึ่งสิ่งเหล่านี้ทำให้เกิดเครือข่ายเมืองศูนย์กลาง ที่ช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจทั้งภูมิภาคนั่นเอง อย่างไรก็ตาม หากลงไปดูความเปลี่ยนแปลงของอันดับ จะเห็นได้ว่า 9 อันดับแรกของจังหวัดที่มีมูลค่า GPP สูงสุดในปี 2557 ยังคงยึดตำแหน่งเดิมต่อเนื่องมาจนถึงปี 2567 โดยแทบไม่มีการเปลี่ยนแปลงของลำดับ ซึ่งก็แสดงให้เห็นถึงการเติบโตของอีสานที่มีการเติบโตแบบกระจุกตัวมากกว่าการกระจายตัว โดยจังหวัดที่ขนาดเศรษฐกิจมีความแข็งแกร่งอยู่แล้ว ยังคงเติบโตเร็วและดึงทรัพยากรเพิ่มขึ้น ขณะที่จังหวัดขนาดกลางและเล็กแม้จะเติบโตเชิงตัวเลข แต่ก็ยังไม่สามารถแซงอันดับได้ การเปลี่ยนแปลงในแต่ละช่วงปีเป็นอย่างไร⁉️ ในช่วงเวลา ปี 2557-2562 ถือเป็นช่วงเร่งตัวของเมืองศูนย์กลาง โดยเฉพาะขอนแก่นและนครราชสีมา ที่ได้รับอานิสงส์จากการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน การขยายตัวของภาคบริการ การศึกษา และศูนย์กลางสุขภาพ ทำให้มูลค่า GPP ขยายตัวอย่างต่อเนื่อง ขณะที่จังหวัดอย่างอุบลราชธานีและอุดรธานีเติบโตจากบทบาทเมืองชายแดนและศูนย์กลางภูมิภาคตอนบน-ล่างที่เชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้าน ส่วนในช่วงปี 2562-2567 เป็นช่วงที่เห็นการขยับของอันดับเล็กน้อย อย่างเช่น เลย ที่ขยับขึ้นมาอยู่ในอันดับ 12 ในปี 2567 จากอันดับ 13 ในปี

ท่ามกลางวิกฤตสงครามในตะวันออกกลาง ซึ่งสร้างความผันผวนอย่างรุนแรงต่อราคาพลังงาน ราคาน้ำมันดิบพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ราคาน้ำมันสำเร็จรูปในประเทศปรับตัวสูงตามไปด้วย ทำให้ธุรกิจ “ปั๊มน้ำมัน” กลายเป็นหนึ่งในธุรกิจที่ถูกจับตามองมากที่สุดในช่วงเวลานี้ ทั้งในเรื่องการแข่งขัน การบริหารต้นทุน และกลยุทธ์การตลาด ในประเทศไทย ธุรกิจน้ำมันมีการแข่งขันสูงทั้งจากผู้เล่นในประเทศและแบรนด์ต่างประเทศ โดยแม้จะเกิดการควบรวมแบรนด์เพื่อลดความซ้ำซ้อนของตลาด แต่การแข่งขันด้านราคาและบริการกลับยิ่งเพิ่มความเข้มข้นมากขึ้น ซึ่งก็เป็นความท้าทายในการรักษากำไรและขยายฐานลูกค้า เมื่อพิจารณาผลประกอบการของ 5 แบรนด์ใหญ่ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยในปี 2568 พบว่ามีแนวโน้มและโครงสร้างกำไรที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน บริษัท ปตท. น้ำมัน และการค้าปลีก จำกัด (มหาชน) หรือ OR สามารถทำกำไรสุทธิสูงถึง 11,303 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 47.75% แม้รายได้รวมลดลง 9.05% ซึ่งมีความสามารถในการบริหารต้นทุน การจัดการเครือข่ายสถานี และการเพิ่มประสิทธิภาพของปริมาณจำหน่ายในช่วงราคาน้ำมันดิบผันผวน ในขณะที่บางจาก (BCP) และ SPRC แม้จะมีสถานีและปริมาณจำหน่ายต่างกัน แต่สามารถรักษากำไรสุทธิได้เพิ่มขึ้น 31.85% และ 14.97% ตามลำดับ โดย SPRC โดดเด่นจากการมีโรงกลั่นประสิทธิภาพสูงภายใต้แบรนด์ Caltex ซึ่งทำให้สามารถสร้างมาร์จิ้นกำไรจากการกลั่นและการจำหน่ายน้ำมันได้ แม้ราคาน้ำมันดิบจะแปรปรวนนั่นเอง ในขณะที่ PTG และ SUSCO เห็นถึงความเปราะบางของผู้เล่นรายเล็กต่อแรงกดดันด้านราคาน้ำมันและการแข่งขัน โดยเฉพาะ SUSCO กำไรสุทธิหดตัวถึง 58.76% แม้จะมีเครือข่ายสถานี 266 แห่ง แต่ก็มีการการจัดการต้นทุนและปรับราคาขายตามตลาดถือเป็นปัจจัยสำคัญในการอยู่รอดในตลาดน้ำมันที่เปลี่ยนแปลงรวดเร็ว ตลาดปั๊มน้ำมันไทยอยู่ในช่วงการแข่งขันสูง แต่มีโอกาสเชิงกลยุทธ์ ผู้เล่นใหญ่ที่สามารถจัดการต้นทุน การขยายเครือข่ายสถานี และการบริหารความเสี่ยงด้านราคาน้ำมันได้ จะสามารถสร้างกำไรและรักษาฐานลูกค้าได้อย่างยั่งยืน ส่วนผู้เล่นรายเล็กจะต้องเผชิญแรงกดดันสูงและต้องปรับตัวอย่างรวดเร็วเพื่ออยู่รอดในตลาดที่เปลี่ยนแปลงอย่างไม่แน่นอนนี้นั่นเอง     อ้างอิงจาก กรุงเทพธุรกิจ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เว็บไซต์ของบริษัท้