ในปี 2567 ประเทศไทยมีข้าราชการพลเรือนทั่วประเทศรวมมกว่า 1,387,895 คน โดยภาคอีสานมีข้าราชการพลเรือนมากสุดในประเทศ มากถึง 417,445 คน หรือคิดเป็น 30.1% ของข้าราชการพลเรือนทั้งประเทศ รองลงมา คือ ภาคกลางที่มี 271,603 คน และภาคเหนือที่มี 245,392 คน
ข้าราชการส่วนใหญ่ของประเทศไทยไม่ได้อยู่ในกระทรวงส่วนกลาง แต่กระจุกตัวอยู่ในภาคการศึกษาและสาธารณสุข ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ต้องลงพื้นที่ใกล้ชิดประชาชนมากที่สุด โดยกลุ่มข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษามีมากกว่า 444,000 คน มากที่สุดในระบบราชการไทย รองลงมาคือข้าราชการพลเรือนสามัญและตำรวจ
โดยภาคอีสานเป็นภูมิภาคที่มีประชากรมากที่สุดของไทย มีประชากรราว 22 ล้านคน หรือประมาณ 1 ใน 3 ของประเทศ ทำให้ต้องมีการบริการสาธารณะจำนวนมหาศาล ไม่ว่าจะเป็นโรงเรียน โรงพยาบาล สถานีตำรวจ ที่ว่าการอำเภอ สำนักงานเกษตร สำนักงานพัฒนาชุมชน หรือหน่วยงานราชการอื่นๆ ที่ต้องกระจายตัวครอบคลุมทุกพื้นที่ ส่งผลให้รัฐจำเป็นต้องจัดสรรกำลังคนจำนวนมากลงมาปฏิบัติงานในภูมิภาคนี้โดยตรง
เมื่อมาดูในระดับจังหวัด จะเห็นได้ว่า นครราชสีมา ครองอันดับ 1 ของอีสานด้วยจำนวนข้าราชการมากถึง 49,474 คน รองลงมา คือ ขอนแก่น ที่มีจำนวน 37,166 คน และ อุบลราชธานี มีจำนวน 37,077 คน
หลายคนอาจคิดว่าเป็นเพราะจังหวัดเหล่านี้มีประชากรมากเพียงอย่างเดียว แต่ความจริงมีเหตุผลที่ลึกกว่านั้น
นครราชสีมาไม่ได้เป็นเพียงจังหวัดที่มีประชากรมากที่สุดของอีสานเท่านั้น แต่ยังเป็นประตูสู่อีสานและเป็นศูนย์กลางราชการ การคมนาคม การทหาร และการศึกษาในระดับภูมิภาค มีหน่วยงานราชการระดับเขตจำนวนมากตั้งอยู่ที่นี่ ตั้งแต่หน่วยงานสาธารณสุข การศึกษา เกษตรกรรม ไปจนถึงหน่วยงานด้านความมั่นคง ทำให้มีการรวมตัวของบุคลากรภาครัฐในระดับสูงกว่าจังหวัดทั่วไปนั่นเอง
ขณะที่ขอนแก่นแม้มีประชากรน้อยกว่าโคราช แต่กลับมีสถานะเป็นศูนย์กลางการบริหารราชการของหลายหน่วยงานระดับเขต โดยเฉพาะด้านสาธารณสุขและการศึกษา มีโรงพยาบาลขนาดใหญ่ มหาวิทยาลัยขนาดใหญ่ และหน่วยงานราชการที่ดูแลจังหวัดรอบข้างจำนวนมาก
ส่วนอุบลราชธานี แม้จะอยู่ชายแดนตะวันออกสุดของประเทศ แต่มีพื้นที่ขนาดใหญ่ ประชากรมาก และเป็นศูนย์กลางของอีสานตอนล่าง รวมถึงมีบทบาทด้านความมั่นคงและการค้าชายแดนกับลาว จึงมีหน่วยงานรัฐกระจายตัวอยู่เป็นจำนวนมาก
ในมองอีกมุมหนึ่ง จำนวนข้าราชการที่สูงของอีสานยังแสดงให้เห็นโครงสร้างเศรษฐกิจของภูมิภาคด้วย เนื่องจากภาคอีสานยังมีรายได้เฉลี่ยต่ำกว่ากรุงเทพฯ และภาคตะวันออก ภาคเอกชนขนาดใหญ่มีจำนวนน้อยกว่า ทำให้อาชีพราชการยังคงเป็นหนึ่งในเส้นทางอาชีพที่มั่นคงและได้รับความนิยมสูงที่สุดในสังคมอีสานมาหลายทศวรรษ ความฝันของครอบครัวจำนวนมากยังคงผูกโยงอยู่กับการสอบบรรจุครู พยาบาล ปลัดอำเภอ ตำรวจ หรือข้าราชการพลเรือน เพราะเป็นอาชีพที่มีรายได้มั่นคงและมีสวัสดิการรองรับในระยะยาวนั่นเอง
อ้างอิงจาก:
– ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงาน ก.พ.
ติดตาม ISAN Insight & Outlook ทุกช่องทางได้ที่
https://linktr.ee/isan.insight
#ISANInsightAndOutlook #อีสานอินไซต์ #ข้าราชการ #กำลังพลข้าราชการ #ข้าราชการอีสาน